نشریه قرآنی سراج منیر

نشریه قرآنی سراج منیر گامی است ناچیز در مسیر نورانی و بی انتهای قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام

نشریه قرآنی سراج منیر

نشریه قرآنی سراج منیر گامی است ناچیز در مسیر نورانی و بی انتهای قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام

نشریه قرآنی سراج منیر
باسمه تعالی
سعی حقیر در این وبلاگ این است که در حد توان آشنایی بیشتری نسبت به ارزشمندترین یادگاران پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) یعنی قرآن کریم و اهل بیت (علیهم السلام) پیدا کنیم و در مسیر بندگی و تقرب به خدای متعال به دامان آن دو ثقل الاهی تمسک جوییم که راهیابی به حقیقت بندگی جز از طریق آن دو ، میسر نمی گردد.(واحد قرآن و عترت علیهم السلام مدرسه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف)
نویسندگان
طبقه بندی موضوعی
آخرین نظرات
  • ۲ خرداد ۹۹، ۰۵:۱۹ - محمد وحدانی
    احسنت
يكشنبه, ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۳، ۰۶:۰۴ ق.ظ

احکام قرآنی 5 : مقدمات قرائت (نیت و یادگیری)

درس پنجم : مقدمات قرائت (نیت و یادگیری)

کلام نور
 
امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
 
بر شما باد به قرآن اهمیت داده و آنرا بیاموزید. گروهی از مردم هستند قرآن را فرا می گیرند تا مردم بگویند فلانی قاری قرآن است و گروهی نیز آنرا می آموزند صرفاً برای صوت تا بگویند فلانی خوش صدا هست. در این آموزش خیری نیست. برخی از مردم هم قرآن را می آموزند و شب و روز (به تلاوت و عمل) به آن قیام می کنند و برای آنها اهمیتی ندارد که کسی از آن با خبر باشد یا نباشد.
 
اصول کافی جلد 4 صفحه 420 حدیث 6
 
 
 
*مقدمه
 
در نظام ارزشی اسلام، نیّت رکن اساسی و زیر بنای اعمال عبادی است و در واقع شکل گیری چارچوب عبادت و پذیرفته شدن آن بستگی کامل به قصد و نیّتی دارد که فرد را به سوی انجام عمل فرا می خواند.
 

قرائت قرآن کریم نیز که جزو با فضیلت ترین عبادات است، باید همواره با نیّتی که جلب رضای الهی و کسب هدایت از محضر قرآن و سایر اهداف متعالی درآن باشد، همراه گردد. از اینرو ائمۀ معصومین(علیهم السلام) که ساکنان اصیل خانۀ وحی هستند، داشتن نیّت صحیح را شرط بهره برداری از انوار قرآن دانسته و قاریانی را که به قصد خودنمایی و یا با انگیزه رسیدن به بهرۀ بی ارزش دنیایی به تلاوت قرآن می پردازند به شدت مذمّت نموده اند.
 
در این درس به برخی از احکامِ مربوط به نیّت درقرائت قرآن و پس ازآن به احکامِ یادگیری قرائت صحیح در نماز پرداخته می شود.
 
الف) نیّت در قرائت:
 
1) در نماز و سایر عبادات همچون قرائت قرآن (چه در نماز و چه در غیر نماز)، خالص بودن نیّت از ریا، شرط صحت و پذیرفته شدن عمل است، بنابراین اگر آنها را به قصد ریا انجام دهد عمل باطل می‌شود.[1]
 
توضیح: بطلان قرائت به معنی عدم پذیرشِ آن از سوی خداوند متعال است به همین علّت اگر کسی در قرائت نماز دچار ریا شود نماز او باطل می شود و نیز اگر کسی نذر قرائت قرآن کرده باشد و آن را با نیت ریا انجام دهد، به نذرش وفا نکرده و باید مجدداً با نیتی صحیح آنرا اعاده کند.
 
2) نیت از ارکان هر عبادت است بنابراین چنانچه در نیت فرد اشکالی وارد شود ، هر چند بصورت سهوی ، عمل باطل می شود. بنابراین اگر کسی در عبادت خود مثلاً در قرائت سوره نماز دچار ریا شود ولی فوراً متوجه شود و از این عمل خود پشیمان شود هم نماز او باطل است.[2]
 
3) ریاهایی که مبطل قرائت هستند عبارتند از:[3]
 
اول: قرائت را تماماً برای غیرخدا انجام دهد.
 
دوم: قرائت را هم برای خدا و هم برای غیرخدا انجام دهد. به عبارت دیگر انگیزه و محرک انسان برای قرائت هم امتثال فرمان خدا و هم جلب نظر مردم باشد.
 
سوم: ریا و خودنمایی در اوصاف قرائت، مثلاً تلاوت قرآن با صوت زیبا یا با خشوع و تأنّی برای خود نمایی.
 
4) ریاهایی که مبطل قرائت نمی‌باشند عبارتند از:
 
اول: ریا در مقدمات قرائت، مثلاً در رفتن به مسجد برای قرائت، قصد ریا کند.
 
دوم: ریا در بعضی از اعمال خارج از قرائت، مثل پوشیدن لباس خاص در هنگام قرائت، با قصد ریا.
 
سوم: در جائیکه عمل را خالصانه برای خدا انجام می دهد ولی در عین حال دوست دارد مردم آن را ببینند و از آن مطلع شوند.
 
چهارم: ریا بعد از عمل، مانند اینکه قرائت خالص برای خدا باشد ولی بعد از آن برای خوشامد دیگران آن را نقل کند.
 
توضیح: گرچه ریا بعد از اتمام عبادت خالصانه موجب بطلان آن نمی شود ولی فرد بخاطر انجام ریا ، کار حرامی انجام داده و باید از آن توبه کند.[4]
 
پنجم: عجب و خودپسندی و خودبینی در هنگام عبادت و به عبارت دیگر بزرگ و بسیار شمردن عمل در مقابل خداوند چنانچه همزمان با انجام عبادت باشد بنابر احتیاط مستحب موجب بطلان عمل شده و چنانچه پس از انجام عبادت این صفت ناپسند برای انسان ایجاد شود عمل گذشته باطل نمی شود.[5]
 
ب) یادگیری قرائت نماز
 
یکی از وظایفی که بر عهده هر مسلمان معتقد است آموختن شیوه صحیح خواندن نماز بویژه قرائت صحیح حمد و سوره نماز می باشد و اولین گام در این راه آموزش روخوانی صحیح آیات سوره مبارکه حمد و سوره هایی است که فرد به دلخواه خود پس از قرائت سوره حمد در نماز تلاوت می کند می باشد.[6]
 
1)     کسیکه حمد و سوره و اذکار دیگر نماز را به خوبی نمی داند و می تواند یاد بگیرد ، چنانچه وقت وسعت داشته باشد ، باید یاد بگیرد و اگر وقت تنگ است بنابر احتیاط واجب در صورتیکه ممکن باشد باید نمازش را به جماعت بخواند.[7]
 
2)     اگر یکی از کلمات حمد یا سوره را نداند یا عمداً آن را نگوید یا به جای حرفی حرف دیگر بگوید مثلاً بجای (ض) (ظ) بگوید یا اعراب را تغییر بدهد و یا تشدید را نگوید نماز باطل است.[8]
 
3)     اگر کسی شیوه صحیح قرائت کلمه ای را نداند مثلاً نداند مغضوب با (ض) است یا با (ظ) باید یاد بگیرد و اگر هر دو حالت را بخواند نمازش باطل است.[9]
 
4)     اگر انسان کلمه ای را صحیح بداند در نماز همانطور بخواند و بعد بفهمد غلط خوانده لازم نیست دوباره نماز را بخواند و یا اگر وقت گذشته قضا نماید.[10]
 
5)     امام جماعت علاوه بر شروطی مانند عدالت باید نماز را بصورت صحیح بخواند.[11]
 
6)      اگر مأموم بداند که امام جماعت برخی از اذکار نماز را بصورت غلط قرائت می نماید نمی تواند به او اقتدا نماید.[12]
 
 
 نمودار چکیده درس


 


 
 
استفتائات ویژه
 
* آیا گرفتن اجرت در برابر تلاوت قرآن جایز است یا نه ؟
 
پاسخ مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی : اشکالی ندارد.
 
پاسخ مرحوم آیت الله العظمی تبریزی : اجیر شدن بر قرائت قرآن مانعی ندارد . والله العالم.
 
پاسخ آیت الله العظمی مکارم شیرازی : اشکالی ندارد.
 
استفتائات قرآنی ، غلامرضا نیشابوری صفحه 94
 
 
 
* اگر کسی قرآن بخواند برای اینکه به دیگران صدای خوب خود را بفهماند ، آیا عمل او ریا و حرام است؟
 
پاسخ آیت الله العظمی بهجت: اگر از باب ایجاد انگیزه در دیگران نباشد ، ریا می شود.
 
پایگاه اطلاع رسانی حضرت آیت الله العظمی بهجت
 
 
 
پرسشهای درس
 
1ـ باطل شدن قرائت به سبب ریا به چه معناست؟
 
2ـ ریاهایی که باعث باطل شدن قرائت می‌شوند، کدامند؟
 
3ـ آیا عجب در قرائت موجب بطلان آن می شود؟
 
4- اگر کسی چندین سال کلمه «احد» را در سوره توحید به اشتباه «اهد» قرائت می نموده و در حال حاضر متوجه آن شده باید نمازهایی را که خوانده اعاده کند؟
 
 
 
بیشتر بدانیم
 
مبحث نیت در عین اهمیت فوق العاده ای که دارد ، دارای ظرفیتها و دقایق بسیار است چه بسیار افرادیکه دچار بیماری خطرناک ریا بوده در حالیکه خود از این موضوع بی اطلاعند و چه بسا مؤمنانی که به دلیل آشنا نبودن با موازین اخلاص و ریا ، دچار وسواس شده و کارهای نیکو را به این تصور که آمیخته با ریا هست ترک می نمایند با مراجعه به کتب اخلاقی از جمله مجلد اول کتاب اخلاق در قرآن تألیف حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی صفحات 266 تا 296 مباحث موانع اخلاص ، آثار اخلاص ، فلسفه تحریم ریا ، طریقه درمان ریا ، آیا نشاط در عبادت منافات با اخلاص دارد؟
 
و تفاوت ریا و سمعه را مطالعه فرمایید.
 
 
 

پی نوشت
 
--------------------------------------------------------------------------------


[1] . حجت هادی ، قرآن در آئینه احکام،ص43 – برگرفته از کتاب عروه الوثقی . مبحث نیت.
 

[2] . بنی هاشم خمینی ، سید محمد حسن ، توضیح المسائل مراجع جلد اول صفحه 501 مسأله 942
 

[3] . برگرفته از کتاب عروة الوثقی، مبحث نیت مسألۀ 8 و 9.
 

[4] . مطابق با فتوای حضرت امام خمینی برگرفته از تحریر الوسیله جلد اول صفحه142 مسأله 2
 

[5] . عروه الوثقی جلد اول صفحه472 مسأله دهم . مطابق با فتوای حضرات آیات امام خمینی ، خویی ، اراکی ، گلپایگانی.
 

[6] . بنی هاشمی خمینی ، توضیح المسائل مراجع صفحه 519 مسأله 997 مطابق با فتوای تمامی مراجع عظام تقلید
 

[7] . همان ، صفحه 520 مسأله998 مطابق با فتوای حضرات عظام امام خمینی ، مکارم ، فاضل ، شبیری زنجانی ، صافی گلپایگانی. سایر مراجع عظام درباره وظیفه کسیکه حمد و سوره و اذکار نماز را نمی داند توضیحات مختلفی ارائه فرموده اند.
 

[8] . همان ، صفحه 520و521 مسأله 1000 مطابق با فتوای حضرات آیات امام خمینی ، تبریزی ، فاضل ، شبیری زنجانی ، صافی گلپایگانی ، سیستانی ، مطابق فتوای آیت الله العظمی مکارم شیرازی در صورتی نماز باطل است که تغییر ایجاد شده از نظر لغت عرب غلط باشد. مطابق فتوای آیت الله العظمی بهجت در صورتی نماز باطل است که مطابق با نظر اهل لغت کلمه مورد نظر تلفظ نشده باشد و نیز مطابق یکی از قرائات سبعه نباشد.
 

[9]. همان ، ج اول، صفحه 521 مسأله 1002 مطابق با فتوای حضرات آیات امام خمینی ، صافی گلپایگانی ، فاضل ، بهجت ، مطابق با فتوای حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی مگر اینکه هر دو حالت در زبان عربی صحیح باشد و یکی را به قصد ذکر بگوید.
 

[10] . همان ، صفحه 521 مسأله 1001 مطابق با فتوای حضرات آیات امام خمینی ، تبریزی ، سیستانی ، مطابق با فتوای حضرات آیات فاضل ، شبیری زنجانی و مکارم شیرازی بنابر احتیاط مستحب نمازها را دوباره بخواند یا اگر وقت گذشته قضا نماید. مطابق با فتوای حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی باید نماز را دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نماید.
 

[11]. همان صفحه 742 ، مسأله 453 مطابق با فتوای تمامی مراجع عظام تقلید درباره سایر شروط امام جماعت از جمله بلوغ ، مرد بودن و ... به مسأله مورد اشاره مراجعه فرمایید.
 

[12]. مطابق با فتوای آیات عظام مقام معظم رهبری ، سیستانی ، بهجت ، استفتائات مقام معظم رهبری ج اول سؤال 598 و 599 و پایگاه اطلاع رسانی مراجع فوق الذکر.

منبع : پایگاه اینتر نتی سازمان دارالقرآن الکریم

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۳/۰۲/۲۸
ابراهیم سامانی

احکام قرآن

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی