نشریه قرآنی سراج منیر

نشریه قرآنی سراج منیر گامی است ناچیز در مسیر نورانی و بی انتهای قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام

نشریه قرآنی سراج منیر

نشریه قرآنی سراج منیر گامی است ناچیز در مسیر نورانی و بی انتهای قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام

نشریه قرآنی سراج منیر
باسمه تعالی
سعی حقیر در این وبلاگ این است که در حد توان آشنایی بیشتری نسبت به ارزشمندترین یادگاران پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) یعنی قرآن کریم و اهل بیت (علیهم السلام) پیدا کنیم و در مسیر بندگی و تقرب به خدای متعال به دامان آن دو ثقل الاهی تمسک جوییم که راهیابی به حقیقت بندگی جز از طریق آن دو ، میسر نمی گردد.(واحد قرآن و عترت علیهم السلام مدرسه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف)
نویسندگان
طبقه بندی موضوعی
آخرین نظرات
  • ۲ خرداد ۹۹، ۰۵:۱۹ - محمد وحدانی
    احسنت
چهارشنبه, ۲۰ خرداد ۱۳۹۴، ۱۰:۴۹ ب.ظ

ذکر در قرآن 6

بسم الله الرحمن الرحیم

آل ‏عمران : 135   «وَ الَّذینَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلى‏ ما فَعَلُوا وَ هُمْ یَعْلَمُونَ»

نیکان آنها هستند که هر گاه کار ناشایسته از ایشان سر زند یا ظلمى به نفس خویش کنند خدا را به یاد آرند و از گناه خود به درگاه خدا توبه و استغفار کنند (که مى‏دانند) که هیچ کس جز خدا نمى‏تواند گناه خلق را بیامرزد، و آنها هستند که اصرار در کار زشت نکنند چون به زشتى معصیت آگاهند.

*تفسیر المیزان*

 [نکاتى که از آیه شریفه" وَ الَّذِینَ إِذا فَعَلُوا ..." در باره استغفار و توبه استفاده مى‏شود]

کلمه" فاحشة" به معناى هر عملى است که متضمن فحش یعنى زشتى باشد، ولى بیشتر در زنا استعمال مى‏شود، پس مراد از ظلم به قرینه مقابله سایر گناهان کبیره و صغیره است، و ممکن هم است فاحشه را به معناى گناهان کبیره بگیریم، و ظلم را به معناى گناهان صغیره بدانیم، و اینکه فرمود:" ذَکَرُوا اللَّهَ ..." دلالت دارد بر اینکه ملاک در استغفار این است که یاد خدا داعى بر آن باشد، نه صرف کلمه" استغفر اللَّه" که به لقلقه زبان صورت گیرد و به مجرد عادت از زبان جارى شود، و جمله:" وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ" تشویق گنه‏کاران به توبه است و مى‏خواهد قریحه پناه بردن به خدا را در انسان گنه کار بیدار کند.

خداى تعالى در آیه مورد بحث استغفار را مقید کرد به جمله" وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلى‏ ما فَعَلُوا وَ هُمْ یَعْلَمُونَ"، در نتیجه فهمانید که تنها استغفار کسى مؤثر است که نخواهد آن عمل زشت را هم چنان مرتکب شود، براى اینکه اصرار داشتن بر گناه هیاتى در نفس ایجاد مى‏کند که با بودن آن هیات ذکر مقام پروردگار نه تنها مفید نیست، بلکه توهین به امر خداى تعالى نیز هست، و دلیل بر این است که چنین کسى از هتک حرمت‏هاى الهى و ارتکاب به محرمات او هیچ باکى ندارد، و حتى نسبت به خداى عز و جل استکبار دارد، با این حال دیگر عبودیتى باقی نمى ‏ماند، و ذکر خدا سودى نمى‏بخشد، و به خاطر همین علت بود که جمله نامبرده را با جمله:

" وَ هُمْ یَعْلَمُونَ" ختم فرمود، و این خود قرینه‏ اى است بر این که کلمه" ظلم" در صدر آیه شامل گناهان صغیره نیز مى‏شود، چون اصرار بر گناه موجب اهانت به امر خدا است، و نشانه آن است که چنین کسى هیچ احترامى و اهمیتى براى امر خدا قائل نیست، و مقام او را تحقیر مى‏کند، و در این دلالت هیچ فرقى بین گناه صغیره و کبیره نیست، پس جمله:" ما فعلوا" اعم است از گناهان کبیره، و مراد از آن همان چیزى است که در صدر آیه ذکر کرد، چیزى که هست گناه صغیره اگر فاحشه نیست ظلم به نفس هست‏.

*تفسیر نمونه*

باید توجه داشت که در آیه علاوه بر عنوان فاحشه، ظلم بر خویشتن نیز ذکر شده (أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ) و فرق میان این دو ممکن است این باشد که فاحشه اشاره به گناهان کبیره است و ظلم بر خویشتن اشاره به گناهان صغیره.

در پایان آیه براى تاکید مى‏گوید:" وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلى‏ ما فَعَلُوا وَ هُمْ یَعْلَمُونَ":" آنها هرگز با علم و آگاهى بر گناه خویش اصرار نمى‏ورزند و تکرار گناه نمى‏کنند".

در ذیل این آیه از امام باقر ع نقل شده که فرمود:

 الاصرار ان یذنب الذنب فلا یستغفر اللَّه و لا یحدث نفسه بتوبة فذلک الاصرار

اصرار بر گناه این است که انسان گناهى کند و دنبال آن استغفار ننماید و در فکر توبه نباشد این است اصرار بر گناه

*تفسیر نور*

در روایات مى‏ خوانیم که بى‏ توجّهى به گناهان گذشته و ترک توبه از آنها، به منزله‏ ى اصرار بر گناه است. الکافی ج 2 ص 219 

امام صادق علیه السلام فرمودند: وقتى این آیه نازل شد، ابلیس همه‏ ى یاران خود را جمع کرد و چاره ‏جویى نمود. شیاطین پیشنهاداتى دادند که پذیرفته نشد، وسواس خنّاس گفت: من چاره مى‏کنم! گفتند: چگونه؟ گفت: به آنها وعده مى‏دهم و به آرزوها گرفتارشان مى‏کنم تا دچار گناه شوند و وقتى گرفتار شدند، استغفار را از یاد آنها مى‏برم. الکافی  ج8 ص 10/ 1.

پیام‏ها:

1. خطرناک‏تر از انجام گناه، غفلت از گناه و بى‏توجّهى به زشتى آن است.

2. متّقین اگر هم گناه کنند، بلافاصله استغفار مى‏نمایند. «إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً»، «ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا»

3. نشانه‏ى تقوا، توبه فورى از گناه است. «إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً»، «ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا»

4. یاد خدا، رمز توبه است. «ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا»

5. گناه، ظلم به خویشتن است. «ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ»

6. تنها خداوند است که گناهان را مى‏بخشد. «وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ»

7.متّقى کسى است که اصرار بر گناه نداشته باشد. زیرا اصرار بر گناه، نشانه‏ى سبک شمردن آن و غفلت از یاد خداست. «وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلى‏ ما فَعَلُوا»

8. اصرار آگاهانه بر گناه، سبب محرومیّت از مغفرت الهى است. «وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَ لَمْ یُصِرُّوا»

*تفسیر برهان*

فاطر  10  :   «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ»

و هذه الآیة تدل على أن الاستغفار لا یرفعه إلى الله تعالى إلا العمل الصالح و التوبة»و کلمه طیب (سخن و عمل و اعتقاد پاکیزه و درست) به سوى او بالا مى‏ رود و عمل صالح آن را در بالاتر رفتن مدد مى‏ دهد.

این آیه این را می فهماند که استغفار هم که نوعی ازکلمه طیب است بوسیله عمل نیک و توبه بالا می رود و پذیرفته می شود و فقط به ذکراستغفار نیست.

*************

اختصاصی سراج منیر

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۴/۰۳/۲۰
ابراهیم سامانی

نظرات (۱)

۲۱ خرداد ۹۴ ، ۱۸:۵۰ رحمانیان. عباسی
سلام دوست گرامی...عکس خییییییییییییییییییییلی قشنگی بود.لطفا آخرین پستی که گذاشتم رو ببین و در حد توان به اشتراک بگذار.ممنون
پاسخ:
سلام و ممون
ان شاءالله- لطفا عنوان مطلب مورد نظر را بفرمایید چون حجم مطالب وب شما الحمد لله بالاست.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی